Roken is slecht voor de gezondheid; laat de auto staan en neem het openbaar vervoer; vermijd stress op het werk; eet minstens twee stukken fruit per dag; zet minstens twee keer per week vis op het menu; drink niet in de zwangerschap...Welk effect hebben gezondheidsboodschappen als opgestoken vingertjes?

Zwangere vrouwen kunnen beter geen alcohol drinken. Een te hoge consumptie kan de foetus immers ernstig beschadigen. Dat veel vrouwen zich daarvan bewust zijn, blijkt uit onderzoek, want zwangere vrouwen blijken geneigd hun alcoholconsumptie te verloochenen of toch fors af te zwakken. Een onderzoek waarbij 125 urinestalen van zwangere vrouwen gecontroleerd werden op de aanwezigheid van alcohol, toonde aan dat 7,2 procent van de vrouwen “positief” testten, terwijl van diezelfde groep minder dan 1 procent van de vrouwen had toegegeven alcohol te hebben gedronken. De consumptie van twee glazen wijn kan tot 14 uur later in de urine worden opgespoord, op voorwaarde dat (geconcentreerde) ochtendurine gebruikt wordt.

In een recente Amerikaanse enquête (Alcoholism: Clinical and Experimental Research 2003;27:81-87 ) geeft 10 procent van de zwangere vrouwen toe af en toe alcohol te consumeren en 6 procent heeft enkele malen stevig gedronken (meer dan 5 glazen) in de zwangerschap. Deze laatste groep betrof vooral vrouwen die ook roken.

Eerder dit jaar stipten onderzoekers in het vakblad British Medical Journal aan dat zelfs een lage alcoholconsumptie de gezondheid van de foetus kan bedreigen en dat aan zwangere vrouwen alle alcoholconsumptie moet ontraden worden. Ze wilden daarmee het zekere voor het onzekere nemen. Ze hebben geen ongelijk, maar hoe realistisch is dergelijk advies?

De grens tussen nog gezonde en ongezonde alcoholconsumptie is al dun voor niet-zwangere vrouwen en mannen, in de zwangerschap is extra voorzichtigheid geboden. De boodschap van de onderzoekers deed veel stof opwaaien. Sommigen staan achter dit advies, anderen storen zich aan het opgestoken vingertje dat een gefundeerde wetenschappelijke onderbouw mist. Een interessante reactie kwam van Alex Wodak, arts en directeur van de Alcohol and Drug Service in het Australische St Vincent’s Hospital, waarin hij het meer genuanceerde advies omtrent alcoholconsumptie in de zwangerschap in Australië toespitst. Het is meteen ook een stuk realistischer:

1. Zwangere vrouwen drinken best helemaal geen alcohol.
2. Wensen ze toch af en toe een glas te drinken, dan dienen ze zich te houden aan maximum zeven consumpties per week, liefst gespreid over zeven dagen, en, zeker nooit meer dan twee glazen op één dag, die dan best gespreid worden over twee uur.

Dr. Wodak wijst er verder op dat het risico op problemen in de zwangerschap tengevolge van alcohol het grootst zijn in de eerste weken van de zwangerschap. Als een waarschuwingsboodschap effect moet hebben op het ongeboren leven, dan moet men alle vrouwen die zwanger kunnen worden/zijn alle alcoholconsumptie afraden. Dergelijk advies is zeker veiliger, maar weinig realistisch.

Wodak voegt er aan toe dat zwangere vrouwen significant meer angsten beleven in de zwangerschap, en dat een lage alcoholconsumptie een rustgevende invloed heeft (om diezelfde reden werd bier jarenlang aanbevolen aan vrouwen die borstvoeding geven). Wanneer men zwangere vrouwen alle alcohol ontraadt, neemt ook hun angst/stress toe. De vraag is wat het meest schadelijk is voor de foetus: af en toe een glaasje drinken met een onduidelijk effect op het ongeboren leven of een hogere stresstoestand bij de moeder? In zijn commentaarstuk besluit Wodak: “Veruit de meeste zwangere vrouwen willen het beste voor hun kind; moeten we ze dan alle alcoholconsumptie verbieden of mogen we ze realistisch leren omgaan met alcohol in de zwangerschap? De boodschap hanterende: geniet gerust heel af en toe van een glaasje bier of wijn.”

  |terug|mail|print|top|