Bier & Gezondheid
http://www.bierengezondheid.be/index.php/articles/nl/cid=22/aid=2172/


DOSSIERS
Bierbrouwen naar een 18de eeuws recept
 Doelstellingen
 Het brouwproces
 Wetenschapshappening in Bokrijk
 Wetenschap is niet altijd droge ernst
 Het Paenhuys van Diepenbeek
 Wetenschappelijke analyse van een historisch brouwproces (anno 1750)
 Bronnen

Het brouwproces

Hoe het vroeger in een 'kleine' huisbrouwerij aan toe ging, blijft voor velen een raadsel. Wat men echter wel weet is dat het brouwproces bestond uit zware handenarbeid. Brouwen was een heus ambacht aangeleerd door overlevering.

           

Authentiek bier brouwen is dus geen koud kunstje. In de verschillende kuipen (inhoud 3000 liter) komt bijvoorbeeld een minimumvolume van 1500 liter. Dat wordt met de hand overgeschept, geroerd, gefilterd en gepompt. Bovendien gaat men aan de slag met roerspanen van enkele kilo's het stuk. Misschien is "de zware arbeid" de reden waarom het experiment nooit eerder werd uitgevoerd. In Bokrijk werd uiteindelijk een ploeg van 17 personen samengesteld voor het karwei.

Om het brouwproces op de voet te kunnen volgen blijven de medewerkers van de universiteit van Antwerpen overnachten op het domein. Het volledige proces zal immers zo' n 72 uren in beslag nemen. Het volledige procédé wordt stap voor stap uitgevoerd: van het mouten en het filteren tot het hoppen. Ook de bezoekers kunnen de brouwactiviteiten observeren. Onderzoekers van de Universiteit Antwerpen en enthousiaste huisbrouwers zullen het historisch brouwproces dus dag en nacht bewaken.

In het schema hieronder staan de verschillende fasen van het brouwproces. Het meest aromatische moment is het hoppen rond 16.00 uur.

Na veel zweten en zwoegen volgt uiteindelijk een gisting in de kuip. Op het jongbier vormt zich een schuimige laag bovengist. Het bier zal een bont allegaartje van micro-organismen bevatten die elk hun eigen typische smaakstoffen in het bier achterlaten.
1000 liter bier zal men opslaan in houten vaten en 300 liter gaat naar de Antwerpse universiteit voor een analyse. Het bier zal na de verschillende gistings- en rijpingsperioden onderzocht worden in het universitair laboratorium.

 |top|

Schema

Dat brouwen op ambachtelijke wijze "geen klein bier is", kan men zien op onderstaande brouwmomenten:

4 mei

07.00u: Vullen en stoken van de brouwketel tot 80°C
09.00u: Beslag maken van geplet moutmeel en lauw water.
Moutmeel = in water geweekt graan (meestal gerst) dat men
in de kelder laat kiemen en daarna op zolder laat drogen.
12.00u: Het versuikerde beslag van de beslagkuip overhevelen naar de filterkuip.
13.00u: Filteren van het beslag en overhevelen van het wortaftreksel naar de kookketel.
15.00u: Koken van het wort tot een steriele vloeistof.
16.00u: Hop toevoegen en het wortmengsel 6 uur aan de kook houden. Hop geeft de typische bittere smaak aan het bier en bevordert de bewaring en helderheid ervan.
22.00u Tweede keer hoppen voor een goed aroma.
Vuur doven en het gehopt wort in de brouwketel laten afkoelen.
24.00u Oppompen van het wort naar het koelschip.


5 mei

10.00u: Filteren van het wortmengsel.
Gist toevoegen.
Het wort 48 tot 72 uren laten gisten en klaren tot bier.


Nazorg op 6,7 en 8 mei

  • Vorming van een dikke schuimlaag op het wort.
  • Na ongeveer 72 uren, zinkt de gist.
  • Overhevelen van het bier in tonnen om het te laten rijpen.